Un equipo formado e motivado, a verdadeira engrenaxe dunha gandería de máis de 3.000 animais

El Regidor iniciou a súa actividade en 1974 como explotación de ovino e, co paso dos anos, foi reconverténdose cara ao vacún de leite. Antonio Casas adquiriu a gandería en 2023 e en 2024 puxo en marcha unha nova etapa marcada por unha importante renovación das instalacións e por un modelo de xestión moito máis profesionalizado.

Hoxe fala do proxecto como “unha carreira de fondo”, na que aínda quedan investimentos e melloras por acometer. A súa visión dunha granxa moderna resúmese en dous conceptos: eficiencia e sostibilidade. “Unha eficiencia interna baseada en persoal cualificado, formación e uns procedementos con obxectivos ben definidos”, explica Casas, quen insiste en que eses protocolos non son estáticos, porque a xestión de datos lles permite comprobar os resultados e modificalos cando é necesario.

A sostibilidade tamén a interpreta en sentido amplo. Abarca desde a xestión ambiental ata a integración con agricultores da comarca, pero tamén a vertente social. Aproximadamente o 90 % do cadro de persoal procede da zona e unha das súas prioridades é mellorar progresivamente as condicións laborais e facilitar a conciliación. A granxa implantou xornadas intensivas e os traballadores dispoñen xa de 42 días de vacacións, unha cifra que pretenden seguir ampliando.

Casas vincula directamente o coidado do equipo co funcionamento da gandería: “Falamos moito do benestar animal, pero tamén hai que garantir o benestar dos traballadores, que son os que fan posible que unha granxa como esta saia adiante e vaia alcanzando progresivamente os obxectivos que temos marcados”. “Se non hai unha base de persoas importante, é difícil construír nada na vida”, resume.

Especialización para non perder detalle

Mover unha explotación destas dimensións esixe unha organización pouco improvisada. As 56 persoas do cadro de persoal distribúense entre muxidura, alimentación, limpeza, recría, reprodución, equipo técnico e administración.

“Nesta granxa traballamos por áreas. Cada unha está coordinada por un técnico e un xefe de área, que organiza no día a día os labores correspondentes”, explica Alberto Madrid, encargado xeral.

A esta estrutura interna engádese o asesoramento externo especializado. Antonio Casas defende que, aínda que o seu equipo técnico é novo e está en formación continua, necesitan incorporar coñecementos e experiencias de fóra: “Os asesores visitan granxas por toda España e polo estranxeiro, e achégannos ideas moi boas para gañar esa eficiencia que queremos conseguir”.

A explotación ocupa 33 hectáreas e os animais repártense en 29 patios, ademais dos boxes individuais e colectivos para xatas. A recría vai avanzando de lote en función da idade, peso e altura, mentres que nas adultas se diferencian primíparas e multíparas, vacas secas, preparto, acabadas de parir, produción e hospital.

As camas son de compostaxe no propio patio, con achega de serraduras secas segundo a humidade e temperatura. Trabállanse con grade rotatoria dúas veces ao día, mentres as vacas están en muxidura, e o substrato renóvase segundo o seu estado, xeralmente unha vez ao ano. Este sistema fai que a explotación non xere xurro como tal.

Unha muxidura que non se detén

Unha das particularidades de El Regidor está na súa organización da muxidura. A sala principal é unha paralela de 56 puntos, mentres que para recría e hospital dispoñen doutra sala de 10 puntos.

Tres equipos traballan durante quendas de oito horas nun sistema de muxidura continua, con lavado da instalación cada doce horas. En función do número de animais en produción, a media oscila entre 2,9 e 3,5 muxiduras por vaca e día.

“Para que a sala sexa eficiente vimos que a mellor maneira é facer unha muxidura continua e que haxa os menos tempos mortos posibles”, sinala Curro Elvira, segundo encargado e responsable da área de muxidura e da verificación de procedementos. A rutina está completamente protocolizada e o persoal recibe formación específica para protexer a saúde do ubre e executar cada paso de maneira correcta.

Aquí entra tamén a mirada de Antonio Palomino, asesor externo de calidade de leite, que leva décadas traballando coa explotación en distintas etapas. O seu traballo evolucionou desde unha función centrada sobre todo na calidade cara a un concepto máis amplo de eficiencia produtiva.

“Na granxa traballamos todo por obxectivos; se non, nunha granxa tan grande pérdeste”, afirma. Unha das melloras recentes foi reducir o tempo de cada quenda de muxidura desde uns 16 minutos ata menos de 13. Para Palomino, ademais, en ganderías deste tamaño é imprescindible reaccionar rápido: “As decisións son semanais. O que haxa que facer é esta semana, non o acumulado de varias semanas, porque isto vai demasiado rápido”.

Na actualidade, arredor do 90 % dos animais sécanse mediante secado selectivo, previa avaliación individual, e o seu obxectivo é achegarse progresivamente ao 100 %.     

Alimentación: da teoría ao comedeiro

El Regidor non dispón dunha base territorial suficiente para producir os seus propios alimentos, polo que buscou outra fórmula: establecer relacións con agricultores da comarca. Todas as forraxes proceden de produtores próximos, salvo parte da alfalfa, aínda que este ano prevén alcanzar xa un 50 % de subministración local de alfalfa en rama.

“O meu traballo consiste en supervisar as materias primas, formular e axustar as racións xunto co asesor nutricional, coordinar o labor dos operarios e facer un seguimento continuo da produción e da saúde dos animais”, explica Ángela Serrano, responsable técnica da área de alimentación. “En definitiva, consiste en dar a cada vaca o que necesita en cada momento da súa vida”.

As materias primas analízanse mediante tecnoloxía NIRS para coñecer a súa composición e corrixir as posibles variacións. A explotación prepara cinco grandes tipos de racións: dúas para recría, unha para secas, outra para preparto e unha única ración para lactación. Elabóranse e distribúense dúas veces ao día, e realízanse oito arrimados diarios.

O asesoramento nutricional recae en Andrés Martínez, catedrático de Produción Animal da Universidade de Córdoba, quen define o seu papel como o de “ser a ponte” entre os avances científicos en nutrición e a realidade diaria da explotación.

“En El Regidor hai un equipo interno que é máis que excelente na execución diaria. O que eu trato de achegar desde a miña dobre posición académica e investigadora é unha visión global e de vangarda”, explica. Ángela representa a conexión co terreo: “Eu deseño a teoría das racións, pero é ela quen verdadeiramente leva esa teoría aos animais a pé de fabricación e a pé de comedeiro”.

Outra peculiaridade da súa alimentación é que son partidarios e practican a economía circular co uso de subprodutos hortofrutícolas provenientes de empresas e cooperativas da zona. “Estamos consumindo uns 25.000 kg de tomate diarios e outros tantos de subprodutos de piña. Do mesmo xeito, as vacas consomen patacas de refugallo de dúas industrias de Granada”, indica Casas.

Todas estas verduras e froitas incorpóranse ás distintas racións na súa xusta medida e “axudan a ter un gasto competitivo na ración, ademais de contribuír ao aproveitamento dun subproduto da industria agroalimentaria, que, doutro xeito, habería que destruír”, matiza o propietario de El Regidor.

A recría, no centro do crecemento

Con 1.403 animais de recría e unha estratexia de crecemento baseada en xerar os seus propios reemprazos, a recría converteuse nun dos puntos estratéxicos do proxecto.

“Todas as áreas engrenan como pezas dun quebracabezas, pero a recría é clave porque vai determinar o futuro da granxa”, explica Isabel María Domínguez, responsable técnica de maternidade.

O manexo comeza con costro e leite de transición, continúa con leite en po, penso e forraxe, e evoluciona progresivamente cara ás distintas racións unifeed. Durante as primeiras etapas controlan as ganancias medias diarias e, máis tarde, a condición corporal.

A prevención sanitaria está totalmente protocolizada e compleméntase con sistemas de monitorización nas xatas. Para Isabel, esta información cambiou en especial a forma de afrontar os problemas: “Anticipámonos moitísimo á aparición da enfermidade. Cun só cambio de comportamento que marca o pendente chegamos antes de que o animal o mostre clinicamente”. Nesta mesma liña, a súa asesora externa de recría, Laura Molina, engade que “ter o máximo rexistro de datos é a clave do éxito, porque cantos máis datos recompilamos, máis capaces seremos de detectar os problemas”. Ambas destacan que o traballo conxunto cun grande equipo de profesionais potencia as súas fortalezas e fai crecer os seus resultados.

O mesmo enfoque aplícase en reprodución. A idade media á primeira inseminación sitúase en 13,5 meses e a idade ao primeiro parto, en 23,7. O intervalo entre partos é de 390 días e o período de espera voluntario establécese en xeral arredor dos 70 días.

Un dos principais retos está no clima. “O hándicap máis importante que temos é o estrés térmico”, recoñece Raúl Troya, veterinario responsable de reprodución. O obxectivo é manter durante o verán uns índices que o resto do ano presentan unha evolución positiva, para o que prevén seguir mellorando cubertas, ventilación e outros sistemas de mitigación da calor.

En canto á xenética, El Regidor mantén unha aposta exclusiva pola raza holstein. Traballan fundamentalmente con touros xenómicos seleccionados en función dos obxectivos definidos no seu programa e utilizan seme sexado en todas as xovencas e primíparas durante os períodos de mellor fertilidade. Os animais de menor interese xenético destínanse a cruzamento industrial.

Un proxecto que quere crecer máis

El Regidor continúa investindo. En maio de 2026 puxo en funcionamento unha planta fotovoltaica sobre os tellados da sala de muxidura, coa previsión de cubrir preto do 50 % do consumo eléctrico, e o próximo ano prevé duplicar a súa capacidade. Tamén están construíndo un segundo silo con capacidade para 10 millóns de quilos de alimento.

Todo forma parte dun proxecto que Antonio Casas considera aínda en evolución. “El Regidor para min foi o proxecto da miña vida”, afirma. A súa idea é seguir crecendo, pero facelo sobre unha estrutura capaz de soportalo: equipo, protocolos, formación, instalacións e datos.

Porque, detrás das cifras dunha gandería de máis de 3.000 animais, Casas volve finalmente ao mesmo punto co que empezou: as persoas. “Rodearte de compañeiros corresponsables, moi bos técnicos e, sobre todo, moi boas persoas” é, para el, a base que permitirá que El Regidor continúe avanzando.