Hai decisións que se toman con números, outras con experiencia e algunhas que se entenden cando pasa o tempo. No muxido robotizado ocorre algo parecido. Unha vez que unha explotación incorpora un sistema de muxido automático, comeza unha nova etapa na que o gandeiro pode observar como se comportan os seus animais, como evoluciona o traballo diario e que resultados consegue o sistema.
Hai un dato interesante: cando algunhas granxas decidiron apostar por unha nova solución de muxido robotizado, as súas vacas comezaron a visitar o robot con maior frecuencia.
Durante 2026, 18 robots procedentes doutros sistemas de muxido robotizado foron substituídos por equipos Lely. Máis alá da cifra, o relevante é o que representa: gandeiros que xa coñecían a robotización e que, despois de vivir a súa experiencia, consideraron que era o momento de buscar unha alternativa.
É unha tendencia que Lely vén observando desde hai varios anos en Galicia e que pouco a pouco se estende por outras zonas do norte de España. Porque existe unha diferenza importante entre elixir un robot por primeira vez e volver tomar unha decisión cando xa se ten experiencia. A segunda decisión nace da realidade do día a día.
A experiencia tamén conta
Cando un gandeiro instala un sistema de muxido robotizado, o investimento non remata o día da posta en marcha. En realidade, aí comeza a experiencia.
Co paso do tempo aparecen as preguntas importantes: Como se comportan as vacas? Cantas veces acoden ao robot? Canto tempo necesita o gandeiro dedicar ao sistema? Como responde a máquina? Que produción se consegue? E que nivel de tranquilidade lle proporciona ao gandeiro?
Son aspectos que dificilmente poden valorarse sobre o papel. Por iso resulta interesante observar que ocorre cando unha explotación que xa coñece a robotización decide dar un novo paso.
Nos datos recollidos por Lely en máis de oito ganderías galegas que realizaron este cambio, principalmente na provincia de Lugo, aparece unha evolución común. Máis visitas. Máis muxidos. Máis leite.
A mellora media rexistrada sitúase arredor de 0,3 muxidos máis por vaca e día e preto de 3 litros adicionais de leite por vaca e día. Son cifras medias e prudentes. Nalgúns casos, o incremento foi superior a 7 litros por vaca e día.
Nun dos casos analizados, a produción pasou duns 33 quilos de leite por vaca e día a máis de 41 quilos de media anual despois do cambio. Pero quizais o máis interesante non sexa canto aumenta a produción, senón como se consegue.
En varias granxas, o número de muxidos pasou de 2,6-2,7 a máis de 3,2-3,3 por vaca e día, mantendo un número de animais similar ou mesmo superior. As vacas visitan máis veces o robot e distribúen os seus muxidos dunha forma máis natural ao longo do día.
Para o gandeiro, isto significa algo importante: máis produción sen que aumenten necesariamente as horas de traballo.
Cando o sistema traballa coa vaca
Os datos analizados mostran unha evolución positiva en todas as ganderías incluídas neste seguimento, tanto no número de muxidos como no comportamento dos animais e na produción.
Tamén se observou unha redución das incidencias relacionadas co muxido. Pero detrás dos números hai outro aspecto que os gandeiros destacan con frecuencia: a tranquilidade.
A filosofía dun robot de muxido é sinxela: que sexa o robot quen faga o traballo de muxir e que o gandeiro poida dedicar o seu tempo a aquilo que necesita a súa explotación.
Durante anos, a posibilidade de intervir de forma manual en determinados momentos podía considerarse unha vantaxe. Porén, a automatización alcanza o seu verdadeiro sentido cando permite que o sistema funcione de maneira autónoma e fiable.
Non se trata de afastar o gandeiro da granxa. Todo o contrario. Trátase de que poida dedicar máis tempo a xestionar, observar e coidar os seus animais, en lugar de empregalo en resolver pequenas incidencias do sistema de muxido.
As vacas tamén teñen algo que dicir
Hai unha parte da historia que non aparece nunha folla de cálculo. Son as vacas. Despois de realizar un cambio de sistema, algúns gandeiros explican que observan animais máis tranquilos e que acoden con maior frecuencia ao robot.
Unha vaca decide cando comer, cando beber, cando descansar e cando acudir ao muxido. Cando o sistema está deseñado para acompañar ese comportamento natural, o robot deixa de ser unha máquina de muxir e convértese nunha parte máis da rutina da explotación.
O tráfico libre é un dos piares sobre os que Lely desenvolve o Astronaut. A vaca ten liberdade para decidir cando acudir ao robot. Non necesita esperar a unha hora determinada nin depender de que todo o grupo se desprace ao mesmo tempo.
Canto máis cómodo e sinxelo resulta para o animal acceder ao robot, máis posibilidades existen de que o utilice de forma voluntaria e frecuente.
Deseñar pensando na vaca
No Lely Astronaut A5 Next, moitos elementos están concibidos con ese obxectivo. A entrada e saída en liña recta, o brazo híbrido, o sistema de detección de tetos e o deseño do box buscan facilitar un muxido tranquilo e adaptado ao comportamento do animal.
A idea é sinxela: se a vaca quere entrar, debe resultarlle fácil facelo. E cando atopa un sistema cómodo, tranquilo e predicible, pode utilizalo máis veces ao longo do día.
Non se trata só de producir máis, senón de traballar doutra maneira. Varios gandeiros que viviron este proceso sinalan que conseguiron muxir máis animais sen un incremento proporcional do traballo diario.
Pero hai outro elemento que non debería pasar desapercibido: a granxa tamén importa.
A posición dos robots, os percorridos dos animais, os espazos de espera, os accesos e a circulación dentro do establo son factores fundamentais. Un bo robot necesita unha boa granxa arredor. Por iso, cambiar de sistema non sempre consiste en substituír unha máquina por outra. Moitas veces supón repensar como se moven as vacas e como se relacionan co sistema de muxido.
Unha decisión baseada na experiencia
Os 18 cambios realizados durante 2026 forman parte dunha evolución que Lely vén observando desde hai anos. Cada explotación ten a súa propia historia, cada gandeiro ten as súas prioridades e cada decisión responde a unhas circunstancias concretas.
Nalgúns casos, a busca pode estar relacionada coa fiabilidade. Noutros, co servizo técnico, a facilidade de manexo, o número de muxidos, o comportamento das vacas ou o tempo que o gandeiro necesita dedicar ao seu negocio. Non adoita existir un único motivo. É a suma de pequenas experiencias do día a día a que termina construíndo unha decisión.
Quizais por iso estas decisións teñan un valor especial. Porque non proceden de alguén que aínda está imaxinando como será traballar cun robot. Proceden de gandeiros que xa o viviron.
Ao final, elas deciden
Un gandeiro pode comparar prezos, prestacións, servizo, mantemento, tecnoloxía e posibilidades de futuro. Pode analizar cada dato. Pode facer números, e debe facelo. Pero existe outra forma de medir como funciona un sistema: mirar o que fan as vacas.
Cantas veces visitan o robot. Como se comportan. Canto tempo permanecen nel. Como distribúen os seus muxidos. E como evoluciona a súa produción.
Porque ao final, as vacas non len unha ficha técnica. Non comparan marcas. Non saben canto custa unha máquina. Simplemente buscan aquilo que lles resulta cómodo e natural. E cando teñen a posibilidade de elixir, elixen. E elixen o vermello.
