Durante toda a súa vida, os animais están sometidos a múltiples e inevitables factores estresantes (fisiolóxicos e patolóxicos), ambientais e sociais. Estas condicións poñen en perigo a saúde do animal e, en última instancia, o crecemento, a produtividade, a reprodución e o benestar. Para mellorar a capacidade dos animais de enfrontar estes desafíos e preservar a súa saúde, desenvolvéronse produtos innovadores deseñados para interferir na formación de biofilms bacterianos, reducindo así o risco de infeccións crónicas e a resposta inflamatoria asociada.
Os biofilms son comunidades estruturadas de bacterias, fungos, lévedos e outros microorganismos que se adhiren a superficies biolóxicas e producen unha matriz extracelular. Este ambiente permítelles resistir os antibióticos comúns e as células inmunitarias, o que resulta en infeccións crónicas difíciles de tratar. Estes biofilms poden formarse en diversas superficies do corpo animal, como a pel, os dentes, as vías respiratorias, os pulmóns, as válvulas cardíacas, a vexiga urinaria, a glándula mamaria e os intestinos. Cando os biofilms están formados por bacterias patóxenas, poden provocar unha resposta inflamatoria significativa e persistente.
O papel do biofilm
Os biofilms fórmanse en moitos ambientes, incluído o corpo humano e o dos animais. Como tales, os biofilms producen enfermidade, pero cando os forman bacterias patóxenas, poden provocar unha profunda resposta inflamatoria (Høiby et al., 2015). No microambiente dun biofilm, as bacterias resisten os antibióticos comúns aplicados terapeuticamente e son resistentes ás células inmunitarias que tentan eliminar a infección. O resultado final dunha infección relacionada cun biofilm é o desenvolvemento dunha enfermidade crónica difícil de tratar (Donlan, 2012). E o que é máis importante, estas infeccións crónicas e recorrentes afectan significativamente a saúde e o benestar xeral das persoas e dos animais (Melchior et al., 2006).
En recoñecemento da alta prevalencia de infeccións crónicas en pacientes humanos, a Sociedade Europea de Microbioloxía Clínica e Enfermidades Infecciosas (ESCMID, polas súas siglas en inglés) pediu que se tomase conciencia de que os biofilms bacterianos son a principal causa de infeccións crónicas caracterizadas por unha patoloxía persistente e progresiva debido á pronunciada resposta inflamatoria que rodea ao biofilm (Høiby et al., 2015). Debido á complexidade da formación dos biofilms por múltiples especies bacterianas, non existe un único axente terapéutico que poida combater unha infección relacionada cos biofilms e a resposta inflamatoria. Como os biofilms son estruturas dinámicas, a ESCMID recomenda centrarse no uso preventivo de axentes coñecidos por interferir na súa formación (Høiby et al., 2015).
Estratexia innovadora para mellorar a saúde animal
En resposta a esta necesidade, empresas como Animal Health Vision (AHV) crearon produtos baseados en extractos naturais derivados de plantas con propiedades antibiofilm. Estes produtos inclúen materias primas para pensos, aditivos e micronutrintes, desenvolvidos en laboratorios especializados onde se investiga a actividade antibiofilm de cada ingrediente individual e os efectos sinérxicos entre eles. A alta estandarización e calidade destes extractos naturais están garantidas mediante avanzadas medidas de control analítico.
Os produtos están deseñados para adaptarse ás necesidades fisiolóxicas e momentos de estrés específicos no ciclo de vida dos animais. Esta estratexia non só busca reducir a incidencia de infeccións crónicas, senón tamén mellorar a saúde, o crecemento, a reprodución, a produtividade e a lonxevidade dos animais cun obxectivo produtivo, aumentando a eficiencia e rendibilidade da gandería.
Desde 2014, desenvolveuse unha ampla carteira de produtos baseados nesta estratexia, a cal se expandiu para abarcar diversas especies animais, incluíndo vacún, porcino, avicultura e acuicultura. Esta visión busca apoiar a saúde animal mediante a creación de produtos que:
- Aumenten a resistencia dos animais ás enfermidades infecciosas, reducindo así a necesidade de utilizar métodos tradicionais como os antibióticos.
- Favorezan a saúde, o crecemento, a reprodución, a produtividade e a lonxevidade dos animais, aumentando así a eficacia e a rendibilidade da gandería.
- Establezan unha produción animal e unha cadea de subministración de alimentos sans e de alta calidade, baseadas en extractos naturais derivados de plantas con función antibiofilm, para unha gandería preparada para o futuro.
Cun enfoque sostible e proactivo, estas innovacións en biotecnoloxía para a saúde animal están deseñadas para ter un impacto real no sector agrícola, contribuíndo a un futuro máis saudable e eficiente na produción animal.
